Uzm.Psk.Danışman ve Çocuk Gelişimci Funda Çiçek Onikioğulları
Özet
Büyümenin kişilik gelişimi, duygusal değişim bozukluğu ve sosyal ilişki kurma biçimi büyük ölçüde ailede maruz bırakılan ebeveynlik davranışları tarafından şekillenir. Bu yazıda, gelişim psikolojisi literatüründe sıklıkla yer alan anne baba tutum önerileri özetlenmekte ve bu tutumun çocuğun ruhsal sorunları olan yansımaları ele alınmaktadır.
Giriş
Çocuk, doğduğu andan itibaren dünyadaki ailesinden önce tanır. Anne babanın sistematik biçimi; Sınır koyma tarzı, sevgi ve ilgi gösterme şekli, iletişim kalitesi ve performanslık düzeyi, çocuğun benlik algısının, öz saygısının ve dünyayla sağlanan bakımın sağlanması sağlanır. Gelişim psikolojisinde bu yöntemlerin biçimleri genellikle dört ana tutum genel olarak sınıflandırılır: demokratik (otoriteli), otoriter (baskıcı), izin veren (aşırı hoşgörülü) ve ilgisiz (kayıtsız) tutum.
Anne Baba Tutum Tipleri
Demokratik Tutum: düşüncelerin görüşlerine değer verilir, kurallar açıklanarak sunulur ve beklentiler yaşama uygun şekilde belirlenir. Bu tutumla büyüyen çocuklarda öz saygı, sorumluluk duygusu ve öz denetim daha güçlü gelişir; sosyal uyum düzeyine göre yüksektir.
Otoriter Tutum: Kurallar tartışmaya açık değildir, itaate uygundur, duygusal ihtiyaçlar geri planda kalır. Bu tutum, çocukta kaygı artışının artmasına, yetersizlik eksikliğine ve bazılarının içe kapanmasına ya da tam tersine öfke kontrol güçlüklerine zemin hazırlayabilir.
İzin Verici (Aşırı Hoşgörülü) Tutum: Sınırların belirsiz ya da tutarsız olduğu bu tutumda çocuk, kuralsız bir şekilde yetiştirilir. Bu durum, hayal kırıklığına uğrayan tolerans geliştirememe, sorumluluk almakta zorlanma ve bencil davranış kalıpları ile ilişkilidir.
İlgisiz / Kayıtsız Tutum: Duygusal ve fiziksel yeteneklerin yeterince karşılandığı bu tutum, güvensiz bağlanma, düşük benlik değeri ve iletişim güçlükleri açısından risk oluşturur.
Tartışma
Alanın yazımında biçimsel olarak vurgulanan bulgu, çocuğun ruhsal sağlığının tek bir olaydan değil, aile içinde süregelen iletişim örüntülerinden şekillendiğidir. Demokratik görüşün, çocuğun hem özerkliğini hem de yardımlaşmayı desteklediği bir denge sunması nedeniyle diğer tutumlara kıyasla daha olumlu gelişimsel sonuçlarla ilişkili olduğu görülmektedir. Bununla birlikte tek bir tutumun "mükemmel" olmadığı; Anne babanın kendi duygu düzenleme becerisi, çiftler arası uyum ve aile içindeki sosyo-ekonomik koşulların da bu tabloya katkı sağladığı belirtiliyor.
Sonuç
Anne baba tutumları, çocuğun doğum davranışları olduğu sürece yetişkinlik dönemindeki ilişki biçimlerini de kalıcı bir çerçeve sunar. büyümenin, çocuklarıyla devam eden iletişimde kesintilik, sınırda bırakırken çalışmayı elden bırakmama ve öğrenmenin gerçekleşmesi konusunda kalıcı iyileşme, sağlıklı bir gelişim süreci için önemli bir adımdır. Aile içi tutumların değerlendirilmesi ve uzman desteğiyle gözden geçirilmesi, hem ebeveynin hem de depolamasının ayrılması olacaktır.
Kaynakça
- Baumrind, D. (1971). Ebeveyn otoritesinin güncel kalıpları. Gelişim Psikolojisi Monografları , 4(1, Kısım 2), 1-103.
- Bowlby, J. (1969). Bağlanma ve Kayıp: Cilt 1. Bağlanma . Basic Books.
- Maccoby, EE ve Martin, JA (1983). Aile bağlamında sosyalleşme: Ebeveyn-çocuk etkileşimi. İçinde PH Mussen (Ed.), Çocuk Psikolojisi El Kitabı (4. baskı, Cilt 4, s. 1-101). Wiley.
